Khiếu nại thu hồi đất là gì?
Khoản 1 Điều 2 Luật Khiếu nại 2011 quy định như sau:
“1. Khiếu nại là việc công dân, cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức theo thủ tục do Luật này quy định, đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước, của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước hoặc quyết định kỷ luật cán bộ, công chức khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình.”.
Theo đó, để hiểu rõ khiếu nại thu hồi đất là gì trước tiên cần làm rõ một số nội dung sau:
(1) Đối tượng khiếu nại thu hồi đất là quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước, của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước khi thu hồi đất (trên thực tế chủ yếu khiếu nại quyết định thu hồi đất), cụ thể:
– Quyết định thu hồi đất của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương) đối với tổ chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, trừ trường hợp thu hồi đất ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam.
– Quyết định thu hồi đất của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh khi thu hồi đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích của xã, phường, thị trấn.
– Quyết định thu hồi đất của Ủy ban nhân dân cấp huyện (huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương) khi thu hồi đất trong các trường hợp sau:
+ Thu hồi đất đối với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư;
+ Thu hồi đất ở của người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở tại Việt Nam.
Ngoài ra, khi thu hồi đất người có đất thu hồi có quyền khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan, cá nhân có thẩm quyền khi đo đạc thửa đất, thống kê, kiểm đếm nhà, tài sản gắn liền với đất,… nếu có căn cứ cho rằng quyết định, hành vi đó trái pháp luật, xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
(2) Người khiếu nại là người có đất thu hồi, gồm tổ chức, cơ sở tôn giáo, hộ gia đình, cá nhân,…
(3) Người bị khiếu nại là cơ quan ban hành quyết định thu hồi đất, gồm Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Ủy ban nhân dân cấp huyện.
(4) Bản chất của khiếu nại thu hồi đất là người khiếu nại đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định thu hồi đất khi có căn cứ cho rằng quyết định đó trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Từ những phân tích trên có thể hiểu khiếu nại thu hồi đất như sau:
Khiếu nại thu hồi đất là việc người có đất thu hồi theo trình tự, thủ tục của Luật Khiếu nại đề nghị cơ quan ban hành quyết định thu hồi đất xem lại quyết định thu hồi đất khi có căn cứ cho rằng quyết định đó trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Dân khiếu nại, Nhà nước có dừng thu hồi đất không?
Để biết khi người dân khiếu nại quyết định thu hồi đất Nhà nước có dừng thu hồi đất hay không thì phải xem quy định về trình tự, thủ tục thu hồi đất.
Căn cứ Điều 69 Luật Đất đai 2013, trình tự, thủ tục thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng gồm các bước như sau:
Bước 1: Thông báo thu hồi đất.
Bước 2: Điều tra, khảo sát, đo đạc, thống kê, kiểm đếm.
Bước 3: Lấy ý kiến, lập, thẩm định phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Bước 4: Quyết định thu hồi đất, quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Bước 5: Gửi, phổ biến và niêm yết công khai quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Bước 6: Tổ chức thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ, bố trí tái định cư theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã được phê duyệt.
Bước 7: Cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất (nếu có).
Bên cạnh đó, Luật Đất đai 2013 cũng quy định rõ việc thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng phải dựa trên các căn cứ sau đây:
– Dự án thuộc các trường hợp thu hồi đất theo quy định.
– Kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.
– Tiến độ sử dụng đất thực hiện dự án.
Có thể thấy không có bất kỳ điều, khoản nào quy định khi người dân có đơn khiếu nại Nhà nước sẽ dừng thu hồi đất và căn cứ vào quyết định giải quyết khiếu nại theo pháp luật khiếu nại có một số điểm kết luận về vấn đề này như sau:
(1) Khi nhận được đơn khiếu nại quyết định thu hồi đất thì Nhà nước vẫn tiến hành thu hồi đất theo đúng trình tự, thủ tục Luật định, vì việc khiếu nại, giải quyết khiếu nại (lần đầu, lần hai) và thủ tục thu hồi đất là hai thủ tục khác nhau; không vì việc có đơn khiếu nại mà dừng thu hồi đất.
(2) Trường hợp quyết định giải quyết khiếu nại của người có thẩm quyền nêu rõ quyết định thu hồi đất trái pháp luật thì khi đó sẽ không thu hồi đất theo quy định đó và bồi thường thiệt hại cho người có đất thu hồi theo thiệt hại thực tế (nếu có).
Ngoài việc khiếu nại quyết định thu hồi đất thì có thể người dân sẽ khiếu nại đối với quyết định kiểm đếm, đo đạc,… Tuy nhiên, việc khiếu nại những quyết định này không dẫn tới việc dừng thu hồi đất.
Trên đây là bài viết trả lời cho vướng mắc: Người dân khiếu nại Nhà nước có dừng thu hồi đất không? Có thể thấy việc thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng là vấn đề khá phức tạp và không ít quy định khó hiểu. Do đó, nếu cần tư vấn hãy gọi đến tổng đài 0936.57.9999 của Chuyentrangbatdongsan để được giải đáp.
– Khắc Niệm –
