Để trả lời cho câu hỏi: Nhà đất mua bán bằng giấy viết tay có được đăng ký thường trú hay không phải căn cứ vào các quy định sau đây:
1. Điều kiện, hồ sơ đăng ký thường trú
* Điều kiện đăng ký thường trú
Căn cứ khoản 1 Điều 20 Luật Cư trú 2020, công dân có chỗ ở hợp pháp thuộc quyền sở hữu của mình thì được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp đó.
Xem chi tiết: Cập nhật điều kiện đăng ký thường trú trên cả nước từ 01/7/2021
* Hồ sơ đăng ký thường trú
Theo khoản 1 Điều 21 Luật Cư trú 2020, hồ sơ đăng ký thường trú đối với người có chỗ ở hợp pháp thuộc quyền sở hữu của mình mà đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp đó gồm các giấy tờ sau:
– Tờ khai thay đổi thông tin cư trú;
– Giấy tờ, tài liệu chứng minh việc sở hữu chỗ ở hợp pháp.
2. Giấy tờ, tài liệu chứng minh việc sở hữu chỗ ở hợp pháp
Căn cứ Điều 5 Nghị định 62/2021/NĐ-CP quy định giấy tờ, tài liệu chứng minh chỗ ở hợp pháp để đăng ký cư trú (thường trú, tạm trú) gồm:
– Giấy tờ, tài liệu chứng nhận về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà hoặc tài sản gắn liền với đất do cơ quan có thẩm quyền cấp (trong đó có thông tin về nhà ở);
– Giấy phép xây dựng theo quy định của pháp luật về xây dựng (đối với trường hợp công trình phải cấp giấy phép xây dựng và đã xây dựng xong);
– Hợp đồng mua bán nhà ở thuộc sở hữu nhà nước hoặc giấy tờ về hóa giá thanh lý nhà ở thuộc sở hữu nhà nước;
– Hợp đồng mua nhà ở hoặc giấy tờ chứng minh việc đã bàn giao nhà ở, đã nhận nhà ở của doanh nghiệp có chức năng kinh doanh nhà ở đầu tư xây dựng để bán;
– Giấy tờ về mua, thuê mua, nhận tặng cho, nhận thừa kế, nhận góp vốn, nhận đổi nhà ở phù hợp với quy định của pháp luật về đất đai và nhà ở;
Xem chi tiết: Giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp khi đăng ký cư trú từ 01/7/2021
Tóm lại, giấy tờ, tài liệu chứng minh chỗ ở hợp pháp để đăng ký thường trú, tạm trú gồm nhiều loại khác nhau, trong đó nhiều loại giấy tờ không được kể tên cụ thể mà phải xem trong pháp luật đất đai, nhà ở, xây dựng. Tuy nhiên, không có loại giấy tờ nào chứng minh chỗ ở hợp pháp là giấy tờ mua bán bằng giấy viết tay. Do vậy, đối với người nhận chuyển nhượng, tặng cho nhà đất bằng giấy viết tay phải hợp thức hóa giấy tờ, giao dịch của mình.
3. Khi nào mua bán bằng giấy viết tay được công nhận?
Lưu ý: Nghị định 62/2021/NĐ-CP quy định nhiều loại giấy tờ, tài liệu chứng minh chỗ ở hợp pháp để đăng ký cư trú nhưng trên thực tế khi có giấy tờ mua bán nhà đất bằng giấy viết tay thì chủ yếu người mua, nhận tặng cho hợp thức hóa giấy tờ, giao dịch đó để có Giấy chứng nhận về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà do cơ quan có thẩm quyền cấp (trong đó có thông tin về nhà ở). Xuất phát từ lý do đó, LuatVietnam sẽ hướng dẫn để người dân biết cách thực hiện để có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.
* Chuyển nhượng, tặng cho nhà đất trước ngày 01/7/2014
Trường hợp 1: Chủ cũ chưa được cấp Giấy chứng nhận
Căn cứ khoản 54 Điều 2 Nghị định 01/2017/NĐ-CP, khi chủ cũ chưa được cấp Giấy chứng nhận nhưng giao dịch về nhà đất vẫn có hiệu lực để được đăng ký thường trú bên nhận chuyển quyền (người mua, nhận tặng cho) phải thực hiện thủ tục đề nghị cấp Giấy chứng nhận lần đầu.
Những giao dịch dưới đây được pháp luật công nhận dù văn bản, hợp đồng không có công chứng hoặc chứng thực theo quy định (chỉ có giấy viết tay) gồm:
– Sử dụng đất do nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho quyền sử dụng đất trước ngày 01/01/2008.
– Sử dụng đất do nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho quyền sử dụng đất từ ngày 01/01/2008 đến trước ngày 01/7/2014 mà có giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại Điều 100 Luật Đất đai 2013 và Điều 18 Nghị định 43/2014/NĐ-CP.
– Sử dụng đất do nhận thừa kế quyền sử dụng đất trước ngày 01/7/2014.
Trường hợp 2: Chủ cũ đã được cấp Giấy chứng nhận
Khi người nhận chuyển quyền có Giấy chứng nhận đứng tên chủ cũ (trong đó có thông tin nhà ở) thì cũng không được đăng ký thường trú luôn mà phải thực hiện thêm thủ tục để có Giấy chứng nhận đứng tên mình, cụ thể:
Căn cứ khoản 2 Điều 82 Nghị định 43/2014/NĐ-CP, nếu người chuyển quyền sử dụng đất chỉ có Giấy chứng nhận của bên chuyển quyền thì phải nộp hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới.
Hồ sơ gồm có:
– Đơn đăng ký biến động theo Mẫu số 09/ĐK.
– Bản gốc Giấy chứng nhận đã cấp.
– Giấy tờ chuyển quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất có đủ chữ ký của bên chuyển quyền và bên nhận chuyển quyền.
Xem nơi nộp hồ sơ và các bước thực hiện: Cách hợp thức hóa đất mua bằng giấy viết tay
* Chuyển nhượng, tặng cho nhà đất từ ngày 01/7/2014 đến nay
Căn cứ Điều 118 Luật Nhà ở 2014, điểm a khoản 3 Điều 167 và khoản 3 Điều 188 Luật Đất đai 2013, khoản 2 Điều 129 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng chuyển nhượng không có công chứng hoặc chứng thực sẽ không có hiệu lực do vi phạm về hình thức hợp đồng. Đồng nghĩa khi đó người nhận chuyển nhượng sẽ không được đăng ký thường trú tại nhà đất đó, trừ khi đáp ứng đủ 03 điều kiện sau:
– Một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất 2/3 nghĩa vụ trong hợp đồng.
– Một bên hoặc các bên yêu cầu Tòa án và Tòa ra quyết định công nhận hiệu lực của hợp đồng đó.
– Đã đăng ký biến động (đăng ký sang tên) và được cơ quan đăng ký đất đai đăng ký vào sổ địa chính.
Trên đây là quy định trả lời cho vướng mắc: Nhà đất mua bán bằng giấy viết tay có được đăng ký thường trú? Theo đó, tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể mà người mua được đăng ký thường trú tại nhà đất được mua bằng giấy viết tay sau khi tiến hành các bước “hợp thức hóa” việc mua bán đó.
Vì giao dịch nhà đất bằng giấy viết tay rất phức tạp nên có những trường hợp trong thực tế bài viết chưa đề cập đến, nếu có vướng mắc vui lòng liên hệ 0936.57.9999 để được hỗ trợ nhanh nhất.
– Khắc Niệm –
