Sau hơn 12 năm kể từ ngày khởi công, cao tốc Bến Lức – Long Thành dài 57,8 km được nối thông toàn tuyến từ ngày 30/9. Không chỉ hoàn thiện một dự án kéo dài hơn một thập kỷ, tuyến đường còn mở ra hành lang giao thông mới giữa Tây Nam Bộ, TP.HCM và Đông Nam Bộ, đồng thời tạo thêm hướng tiếp cận sân bay Long Thành, hệ thống cảng biển và các trung tâm logistics lớn của khu vực.
Từ ngày 30/9, cao tốc Bến Lức – Long Thành bước sang một giai đoạn hoàn toàn khác.
Những đoạn đường từng được đưa vào khai thác riêng lẻ nay được nối lại thành một hành trình xuyên suốt gần 58 km, từ khu vực giao với cao tốc TP.HCM – Trung Lương ở phía Tây, đi qua khu vực phía Nam TP.HCM, vượt hai nhánh sông lớn bằng cầu Bình Khánh và cầu Phước Khánh trước khi tiến về Đồng Nai.
Các loại ô tô được phép lưu thông trên tuyến, ngoại trừ phương tiện quá khổ, quá tải.
Với một dự án khởi công từ năm 2014, từng dự kiến hoàn thành trong khoảng 5 năm nhưng sau đó phải trải qua nhiều lần điều chỉnh tiến độ, ngày toàn tuyến được kết nối mang ý nghĩa lớn hơn một mốc hoàn thành công trình.
Đây là lúc một hành lang giao thông Đông – Tây quan trọng của Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam bắt đầu phát huy đầy đủ chức năng.
Mảnh ghép cuối cùng sau hơn một thập kỷ
Trước thời điểm thông toàn tuyến, gần 30 km cao tốc Bến Lức – Long Thành đã được đưa vào khai thác tại hai đầu dự án.
Phía Tây là đoạn từ khu vực giao cao tốc TP.HCM – Trung Lương đến Nguyễn Văn Tạo. Phía Đông là đoạn từ Phước An đến Quốc lộ 51.
Khoảng trống lớn nhất nằm giữa hai khu vực này, nơi có hai công trình đặc biệt quan trọng là cầu Bình Khánh và cầu Phước Khánh.
Khi đoạn giữa chưa hoàn thành, tuyến cao tốc dù đã khai thác từng phần vẫn chưa tạo thành một hành lang liên tục. Phương tiện từ miền Tây muốn đi về Đồng Nai, khu vực Vũng Tàu hay các cảng phía Đông vẫn phải sử dụng nhiều tuyến đường đô thị vốn thường xuyên chịu áp lực giao thông lớn.
Việc đưa cầu Phước Khánh và phần tuyến còn lại vào khai thác ngày 30/9 đã hoàn thiện mắt xích này.
Cao tốc Bến Lức – Long Thành đồng thời nằm trên trục cao tốc Bắc – Nam phía Đông. Theo quy hoạch mạng lưới đường bộ, hành lang Bắc – Nam phía Đông đi qua Long Thành – Bến Lức – Trung Lương trước khi tiếp tục về khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Một phần đáng kể của tuyến cũng đảm nhiệm chức năng của Vành đai 3 TP.HCM. Theo thông tin của TP.HCM, khoảng 38,5 km cao tốc Bến Lức – Long Thành nằm trong cấu trúc tuyến Vành đai 3.
Điều này lý giải vì sao tác động của dự án không chỉ nằm ở việc rút ngắn một hành trình cao tốc.
Khi các mắt xích xung quanh tiếp tục hoàn thiện, Bến Lức – Long Thành sẽ tham gia phân bổ lại dòng phương tiện trên quy mô toàn vùng, thay vì để một lượng lớn xe phải dồn vào những trục đường đô thị của TP.HCM.
Ô tô được lưu thông thế nào?
Theo phương án tổ chức giao thông, tất cả ô tô được phép lưu thông trên cao tốc Bến Lức – Long Thành, ngoại trừ xe quá khổ, quá tải.
Tốc độ được tổ chức theo từng đoạn.
Từ đầu tuyến, khu vực giao với cao tốc TP.HCM – Trung Lương, đến trước đường dẫn cầu Bình Khánh, tốc độ tối đa 90 km/h, tối thiểu 60 km/h.
Từ đầu cầu Bình Khánh đến hết phần đường đầu cầu Phước Khánh, tốc độ tối đa giảm còn 80 km/h, tối thiểu vẫn là 60 km/h.
Qua khu vực cầu Phước Khánh đến cuối phạm vi dự án, tốc độ tối đa trở lại mức 90 km/h và tối thiểu 60 km/h.
Riêng xe tải trên 7,5 tấn và xe khách trên 29 chỗ phải đi trên làn số 2, tức là làn nằm sát làn dừng khẩn cấp. Nhóm phương tiện này chỉ được chuyển làn khi vượt phương tiện khác hoặc khi làn số 2 phải tạm đóng để sửa chữa.
Ô tô con, xe bán tải cabin kép, xe tải van không quá 7,5 tấn và các phương tiện còn lại được sử dụng cả hai làn xe.
Đây là chi tiết tài xế cần lưu ý ngay từ những ngày đầu tuyến cao tốc khai thác toàn bộ, đặc biệt khi lượng phương tiện mới bắt đầu hình thành thói quen di chuyển trên tuyến.
Cầu Phước Khánh vượt sông Lòng Tàu là một trong những hạng mục cuối cùng giúp cao tốc Bến Lức – Long Thành được nối thông toàn tuyến.
Qua cầu Bình Khánh và Phước Khánh phải đặc biệt lưu ý gió ngang
Hai vị trí đáng chú ý nhất trên toàn tuyến là cầu Bình Khánh và cầu Phước Khánh.
Không chỉ là những cây cầu lớn vượt các tuyến hàng hải quan trọng, cả hai đều có tĩnh không thông thuyền 55 m. Chính độ cao lớn và vị trí gần khu vực sông rộng khiến điều kiện gió trở thành yếu tố phải được tính đến khi tổ chức vận hành.
Khi xuất hiện cảnh báo gió ngang cấp 7 – 8, tài xế được yêu cầu giảm tốc độ xuống dưới 60 km/h, giữ chắc tay lái và tuân thủ hướng dẫn của đơn vị vận hành hoặc lực lượng Cảnh sát giao thông.
Xe container, xe thùng cao và ô tô khách cỡ lớn cần đặc biệt thận trọng do diện tích thân xe chịu tác động của gió lớn hơn.
Nếu gió đạt từ cấp 9 trở lên hoặc xuất hiện bão lớn và có lệnh đóng cầu, toàn bộ phương tiện sẽ không được tiếp tục lên cầu. Xe phải đi theo hướng điều tiết hoặc chờ tại khu vực phù hợp cho đến khi điều kiện thời tiết bảo đảm an toàn.
Trên hai cầu cũng không được dừng xe để chụp ảnh, ngắm cảnh hay đi bộ. Việc dừng trên làn khẩn cấp chỉ được thực hiện khi phương tiện xảy ra sự cố bất khả kháng.
Chưa thể chạy thẳng sang cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu
Một chi tiết đáng lưu ý là việc thông toàn tuyến Bến Lức – Long Thành chưa đồng nghĩa phương tiện có thể ngay lập tức chạy liên tục sang cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu.
Theo phương án được công bố trước thời điểm khai thác, nút giao Tân Hiệp chưa hoàn tất các thủ tục cần thiết để đưa vào sử dụng trong ngày 30/9.
Trong giai đoạn đầu, phương tiện đi từ phía Bến Lức về Đồng Nai sẽ rời cao tốc tại nút giao Quốc lộ 51 nếu muốn tiếp tục hành trình về khu vực phía Đông.
Kết nối trực tiếp với cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu sẽ được hình thành khi nút giao Tân Hiệp được đưa vào khai thác.
Đây là điểm cần phân biệt giữa việc Bến Lức – Long Thành đã thông toàn tuyến và việc mạng lưới cao tốc liên vùng xung quanh đã kết nối hoàn chỉnh.
Hai câu chuyện này chưa diễn ra cùng một thời điểm.
Miền Tây có thêm cửa ngõ đi về phía Đông
Giá trị lớn nhất của Bến Lức – Long Thành nằm ở vị trí của tuyến đường trên bản đồ giao thông phía Nam.
Trong nhiều năm, dòng phương tiện giữa miền Tây và khu vực phía Đông TP.HCM, Đồng Nai hay khu vực Vũng Tàu phần lớn phải đi qua những hành lang như Quốc lộ 1, Nguyễn Văn Linh, Võ Chí Công, cầu Phú Mỹ hoặc cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây.
Đây cũng là những trục thường xuyên chịu áp lực rất lớn vào cuối tuần, lễ, Tết hoặc khi xảy ra sự cố giao thông.
Bến Lức – Long Thành tạo thêm một lựa chọn hoàn toàn khác.
Thay vì phải tiến sâu vào khu vực đô thị TP.HCM rồi mới chuyển hướng về phía Đông, dòng xe liên vùng có thể đi theo hành lang phía Nam thành phố, vượt sông Soài Rạp và sông Lòng Tàu để tiến thẳng về khu vực Nhơn Trạch – Long Thành.
Đặc biệt với vận tải hàng hóa, ý nghĩa của tuyến đường còn nằm ở khả năng kết nối giữa Đồng bằng sông Cửu Long với hệ thống cảng biển, khu công nghiệp và các trung tâm logistics phía Đông Nam Bộ.
Hướng tuyến cao tốc Bến Lức – Long Thành tạo kết nối Đông – Tây, liên thông cao tốc TP.HCM – Trung Lương với khu vực phía Đông TP.HCM và Đồng Nai
Một trục giao thông mới hướng về sân bay Long Thành
Sân bay Long Thành đang được hoàn thiện để đưa vào sử dụng trong tháng 12/2026.
Khi sân bay này vận hành, nhu cầu di chuyển từ TP.HCM và các tỉnh phía Tây về Long Thành sẽ bước sang một quy mô mới.
Nếu cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây là hướng tiếp cận chủ lực từ khu vực trung tâm và phía Đông TP.HCM, thì Bến Lức – Long Thành mở thêm hành lang tiếp cận từ phía Nam thành phố và khu vực Tây Nam Bộ.
Điều đáng chú ý không chỉ là quãng đường.
Một tuyến giao thông liên vùng chỉ thực sự phát huy giá trị khi nó làm thay đổi cách dòng phương tiện được phân bổ trên toàn mạng lưới.
Trong trường hợp của Bến Lức – Long Thành, xe từ miền Tây đi Đồng Nai, sân bay Long Thành, khu vực cảng biển hay các tỉnh phía Đông có thêm khả năng tránh những đoạn đường vốn phải đi xuyên hoặc áp sát khu vực đô thị đông đúc của TP.HCM.
Ở chiều ngược lại, các khu công nghiệp, cảng biển và trung tâm logistics phía Đông cũng có thêm một cửa ngõ tiếp cận trực tiếp hơn với thị trường và vùng nguyên liệu phía Tây Nam Bộ.
Sau hơn 12 năm xây dựng, ý nghĩa lớn nhất của việc thông xe Bến Lức – Long Thành vì thế không nằm ở con số 57,8 km.
Đáng chú ý hơn là một khoảng trống trên mạng lưới giao thông phía Nam đã được lấp lại.
Khi Vành đai 3, cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu, các tuyến kết nối sân bay Long Thành và hệ thống đường cao tốc khu vực tiếp tục hoàn thiện, Bến Lức – Long Thành sẽ không còn là một tuyến đường đứng riêng lẻ.
Nó trở thành một phần của mạng lưới giao thông liên vùng đang từng bước định hình lại cách TP.HCM, Tây Nam Bộ và Đông Nam Bộ kết nối với nhau.
Như Quỳnh
