Sau nhiều năm nằm trên bản quy hoạch, Metro số 2 Bến Thành – Tham Lương đã bước vào giai đoạn thi công thực địa. Hơn 11 km đường sắt, 11 nhà ga và một depot không chỉ tạo thêm tuyến vận tải từ trung tâm về Tây Bắc, mà còn đặt Cách Mạng Tháng Tám – Trường Chinh vào một chu kỳ tái cấu trúc đô thị mới.
Ngày 15/1/2026, Metro số 2 Bến Thành – Tham Lương chính thức khởi công. Đến cuối tháng 9, công trường đã hiện diện rõ hơn trên nhiều đoạn Cách Mạng Tháng Tám và Trường Chinh, với các khu vực rào chắn, tổ chức lại giao thông và thi công nhà ga.
Tuyến có tổng chiều dài gần 11,3 km, trong đó khoảng 9,3 km đi ngầm, phần còn lại gồm đoạn chuyển tiếp, trên cao và đường dẫn vào depot. Tổng mức đầu tư sau điều chỉnh khoảng 55.179 tỷ đồng, sử dụng vốn ngân sách TP.HCM.
11 nhà ga từ Bến Thành đến Tân Bình
Từ ga trung tâm Bến Thành, Metro số 2 đi qua khu vực Tao Đàn rồi bám theo trục Cách Mạng Tháng Tám, tiếp tục qua Công trường Dân Chủ trước khi hướng về Trường Chinh và Depot Tham Lương.
Trên hành trình này là 11 nhà ga gồm: Bến Thành, Tao Đàn, Dân Chủ, Hòa Hưng, Lê Thị Riêng, Phạm Văn Hai, Bảy Hiền, Nguyễn Hồng Đào, Bà Quẹo, Phạm Văn Bạch và Tân Bình. Trong đó có 10 ga ngầm; Tân Bình là ga trên cao duy nhất trước khi tuyến tiếp cận Depot Tham Lương.
Cấu trúc này tạo nên một đặc điểm khá riêng của Metro số 2. Thay vì chạy dọc một hành lang đô thị mới, tuyến đi xuyên qua những khu vực đã phát triển với mật độ dân cư, thương mại và giao thông cao.
Từ Bến Thành đến Tao Đàn là vùng lõi trung tâm. Dân Chủ – Hòa Hưng – Lê Thị Riêng nằm giữa các khu dân cư lâu đời. Đi tiếp về phía Tây là chuỗi Phạm Văn Hai – Bảy Hiền – Nguyễn Hồng Đào – Bà Quẹo, trước khi tuyến nhập vào hành lang Trường Chinh tại Phạm Văn Bạch và Tân Bình.
Khoảng cách giữa metro và đời sống đô thị vì vậy gần hơn rất nhiều so với một tuyến đường sắt chạy qua khu vực thưa dân.
Hai đường hầm chạy dưới Cách Mạng Tháng Tám – Trường Chinh
Phần ngầm của Metro số 2 được thiết kế thành hai đường hầm tròn đơn, kéo dài từ khu vực Bến Thành đến gần nút Trường Chinh – Phạm Văn Bạch. Đường kính ngoài mỗi hầm khoảng 6,8 m, đường kính trong khoảng 6,2 m; tại những vị trí sâu nhất, khoảng cách từ đáy hầm đến mặt đất tự nhiên có thể đạt khoảng 30 m.
Các ga ngầm được tổ chức chủ yếu theo cấu trúc hai tầng. Phía trên là sảnh, khu vực bán và kiểm soát vé cùng hệ thống kỹ thuật; tầng dưới bố trí ke ga để đón trả khách.
Điều này cũng cần được phân biệt khi nhìn tuyến metro trên bản đồ.
Một căn nhà nằm phía trên hoặc gần đường tim hầm không đồng nghĩa mặc nhiên nằm trong phạm vi giải tỏa. Với tuyến đi ngầm, tác động trên mặt đất tập trung rõ hơn tại khu vực nhà ga, cửa lên xuống, giếng thông gió, công trình kỹ thuật và mặt bằng phục vụ thi công.
Công tác giải phóng mặt bằng của toàn dự án hiện đã hoàn thành 100%.
Sáu nhà ga đã bước vào thi công
Nếu đầu năm 2026, câu chuyện Metro số 2 chủ yếu xoay quanh thời điểm khởi công, thì đến tháng 9, hình hài công trường đã rõ hơn.
Theo cập nhật ngày 21/9 của Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM, nhà thầu đang tổ chức thi công đồng loạt tại sáu ga: Hòa Hưng ST04, Lê Thị Riêng ST05, Phạm Văn Hai ST06, Bảy Hiền ST07, Bà Quẹo ST09 và Phạm Văn Bạch ST10. Những nhà ga còn lại đang tiếp tục được chuẩn bị điều kiện để triển khai tại hiện trường.
Riêng ST10 Phạm Văn Bạch có một vai trò đặc biệt. Đây được xác định là vị trí xuất phát của hai máy đào hầm TBM. Công tác thi công tường vây tại nhà ga này đã được triển khai từ tháng 7/2026.
Mốc tiếp theo đang được đặt vào tháng 8/2027, khi dự án phấn đấu đưa máy TBM vào khoan hầm.
Sau đó khoảng hai năm, đến 30/7/2029, dự án dự kiến hoàn thành xây dựng depot và tiếp nhận đoàn tàu đầu tiên. Mục tiêu hiện tại là đến tháng 12/2030 vận hành thử, hoàn tất chứng nhận an toàn hệ thống.
Từ một tuyến metro thành trục xuyên tâm
Giá trị của Bến Thành – Tham Lương sẽ rõ hơn nếu không nhìn tuyến này như một dự án dài 11,3 km độc lập.
Tại đầu phía Nam, ga Bến Thành kết nối trực tiếp với Metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên. Thành phố cũng đã khởi công đoạn Metro số 2 Bến Thành – Thủ Thiêm, mở hướng phát triển tiếp về phía Đông và hệ thống đường sắt kết nối sân bay Long Thành.
Ở đầu còn lại, Tham Lương đang trở thành điểm chuyển tiếp sang một không gian lớn hơn.
TP.HCM đang chuẩn bị đầu tư đoạn Tham Lương – An Hạ – Khu đô thị Tây Bắc, đồng thời nghiên cứu phương án tiếp tục đi dọc Quốc lộ 22 tới ranh Tây Ninh.
Khi các đoạn tuyến được nối lại, Bến Thành – Tham Lương không còn là hành trình kết thúc ở cửa ngõ Tây Bắc. Đây sẽ là phần lõi của một trục đường sắt xuyên tâm, đưa dòng hành khách từ Tây Bắc vào trung tâm rồi tiếp tục kết nối sang phía Đông thành phố.
Bất động sản quanh ga sẽ thay đổi theo cách nào?
Với nhà đất dọc Metro số 2, khoảng cách tới nhà ga chỉ là lớp thông tin đầu tiên.
Điểm đáng theo dõi hơn nằm ở cách TP.HCM tổ chức lại không gian xung quanh các đầu mối giao thông công cộng.
Một nhà ga đặt giữa khu vực đã đô thị hóa như Tao Đàn, Dân Chủ hay Lê Thị Riêng sẽ có điều kiện phát triển khác với Bà Quẹo, Phạm Văn Bạch hay Tân Bình. Mật độ dân cư, khả năng đi bộ tới ga, kết nối xe buýt, quy hoạch sử dụng đất và phạm vi TOD sẽ quyết định mức độ thay đổi của từng khu vực.
Metro cũng không đồng nghĩa mọi bất động sản nằm gần tuyến đều tăng giá giống nhau.
Những vị trí có khả năng tiếp cận ga thuận lợi nhưng không chịu ảnh hưởng bởi công trình kỹ thuật có thể được hưởng lợi từ khả năng kết nối. Ngược lại, nhà đất nằm sát khu vực nhà ga, cửa ga hoặc công trường cần kiểm tra kỹ ranh quy hoạch và phạm vi thu hồi đất trước khi giao dịch.
Sự khác biệt này càng đáng lưu ý trên hành lang Cách Mạng Tháng Tám – Trường Chinh, nơi quỹ đất đã được khai thác dày đặc từ nhiều năm.
Năm 2030, bản đồ di chuyển Tây Bắc có thể rất khác
Metro số 2 đang đi qua một trong những hành lang giao thông đông đúc nhất TP.HCM.
Trong thời gian xây dựng, những thay đổi trước mắt lại là hàng rào công trường, điều chỉnh giao thông và áp lực lên các tuyến thay thế. CSGT TP.HCM đã phải rà soát phương án tổ chức giao thông trên Lý Thường Kiệt khi một phần Cách Mạng Tháng Tám được hạn chế để phục vụ thi công.
Nhưng phía sau giai đoạn xáo trộn này là một cấu trúc giao thông hoàn toàn khác.
Từ Bến Thành, hành khách có thể đi xuyên dưới lòng đất qua Tao Đàn, Dân Chủ, Hòa Hưng, Lê Thị Riêng, Bảy Hiền, Bà Quẹo rồi lên khu vực Tân Bình – Tham Lương mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào Cách Mạng Tháng Tám và Trường Chinh.
Và khi đoạn phía Tây Bắc cùng đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm được nối tiếp, 11,3 km Bến Thành – Tham Lương sẽ trở thành đoạn trung tâm của một hành lang metro dài hơn nhiều so với phạm vi dự án đang thi công hôm nay.
Như Quỳnh
